DNS Kayıtları Ne İşe Yarar: A, CNAME, MX ve TXT
DNS kayıtları ne işe yarar? A, CNAME, MX, TXT ve NS kayıtlarının görevi, TTL ayarı, güvenli değişiklik sırası, sık hatalar ve sorun anında kontrol adımları.
Hakkı Kaan Ada · 10 dk okuma
DNS, işletmenizin internetteki adres defteridir. Biri sitenizi açtığında ya da size e-posta gönderdiğinde, alan adınızın hangi sunucuya gideceğini DNS söyler. Çoğu zaman görünmez çalışır ve fark edilmez. Ta ki biri bir kaydı yanlışlıkla silene, hosting değiştirilene ya da e-posta sağlayıcısı taşınana kadar. Bu bölümde DNS panelinde göreceğiniz kayıtların ne işe yaradığını, değişikliği güvenle nasıl yapacağınızı ve sorun anında nereden başlayacağınızı anlatıyoruz.
Bu yazı alan adı ve e-posta yönetimi rehberimizin üçüncü bölümü. Kayıt tanımları Google'ın DNS temelleri belgesine dayanıyor; örneklerdeki alan adları ve değerler kurgusaldır.
DNS paneli nerede
DNS kayıtlarınız, alan adınızın NS kaydında yazan sunucularda tutulur. Bu sunucular çoğu zaman kayıt firmanızın, hosting firmanızın ya da ayrı bir DNS hizmetinin sunucularıdır. Yani DNS'i değiştirmek için doğru panele girmeniz gerekir. Kayıt firmasının panelinde kayıt değiştirip hiçbir şeyin değişmediğini görmek sık yaşanan bir durumdur, çünkü DNS aslında hosting firmasında yönetiliyordur. İlk iş, NS kaydının hangi firmayı gösterdiğini öğrenmektir; bunu kayıt firmasının panelinde ya da bakım firmanıza sorarak bulabilirsiniz.
Kayıtlar ve görevleri
| Kayıt | Görevi (Google'ın tanımıyla) | Kurgusal örnek |
|---|---|---|
| A | Alan adını, hizmetleri barındıran bilgisayarın IP adresine bağlar; www'siz adresin çalışmasını sağlayabilir | ornekdukkan.com.tr → 203.0.113.10 |
| CNAME | Bir takma adı asıl ada bağlar | www.ornekdukkan.com.tr → ornekdukkan.com.tr |
| MX | Alan adının e-postasını, hesapları barındıran sunuculara yönlendirir; öncelik değerleriyle birden fazla kayıt olabilir | Öncelik 1 → e-posta sağlayıcısının sunucusu |
| TXT | Dış kaynaklara metin bilgi verir; alan adı doğrulama ve SPF, DKIM, DMARC gibi e-posta güvenliği için kullanılır | v=spf1 include:... ~all |
| NS | Alan adının DNS bilgisini hangi sunucuların tuttuğunu belirtir, genellikle birincil ve ikincil | ns1.dnsfirmasi.example |
Panelde AAAA gibi başka kayıtlar da görebilirsiniz; AAAA, A kaydının IPv6 adresleri için olan karşılığıdır. Her türü ezberlemeniz gerekmez. Önemli olan, her kaydın hangi hizmete ait olduğunu bilmektir.
Bir işletmenin tipik kayıt listesi
Kurgusal bir dükkânın DNS tablosu aşağıdaki gibi olabilir. Kendi panelinizi bununla karşılaştırarak hangi satırın ne işe yaradığını eşleştirin:
| Ad | Tür | Değer | Hangi hizmet |
|---|---|---|---|
| @ | A | Hosting sunucusunun IP adresi | Web sitesi |
| www | CNAME | Ana alan adı | Web sitesi |
| @ | MX | E-posta sağlayıcısının sunucuları | Kurumsal e-posta |
| @ | TXT | SPF kaydı | E-posta güvenliği |
| Seçici adı._domainkey | TXT | DKIM anahtarı | E-posta güvenliği |
| _dmarc | TXT | DMARC politikası | E-posta güvenliği |
| @ | TXT | Doğrulama kodu | Google Search Console gibi bir hizmet |
Tablodaki @ işareti, alan adının kendisini ifade eder. Doğrulama kodları sayesinde Google Search Console gibi hizmetler alan adının size ait olduğunu anlar; bu kodları silmek o hizmetle bağlantıyı koparabilir. E-posta güvenlik kayıtlarının ayrıntısını SPF, DKIM ve DMARC bölümünde anlattık.
Alt alan adları
DNS panelinde yalnız ana alan adı için değil, alt alan adları için de kayıt açabilirsiniz. Örneğin magaza.ornekdukkan.com.tr adresini bir e-ticaret hizmetine, randevu.ornekdukkan.com.tr adresini bir randevu sistemine yönlendirmek için bu alt adlara ayrı A ya da CNAME kayıtları eklenir. Bu sayede ana siteye dokunmadan farklı hizmetleri kendi alan adınız altında kullanabilirsiniz. Dikkat edilmesi gereken nokta, kullanımdan kalkan alt adların kayıtlarını silmektir. Artık sizin olmayan bir hizmeti gösteren eski bir kayıt, başkasının o adresi ele geçirmesine fırsat verebilir.
TTL ve değişikliğin yayılma süresi
Her kaydın bir TTL değeri vardır. Google'ın belgesi bunu, değişikliğin kaç saniye sonra geçerli olacağını belirleyen değer olarak tanımlıyor ve bir örnek veriyor: TTL değeri 86400 saniye olan bir kayıttaki değişiklik 24 saate kadar sürebilir. Aynı belgenin önerdiği değerler şöyle:
| Durum | Önerilen TTL | Karşılığı |
|---|---|---|
| Kurulum sırasında | 3600 | 1 saat |
| Hızlı geri dönüş gerekebilecek değişiklik | 300 | 5 dakika |
| Kayıtlar oturduktan sonra | 86400 | 24 saat |
Pratikte şöyle yapın: planlı bir değişiklikten önce ilgili kaydın TTL değerini düşürün ve eski TTL süresi kadar bekleyin. Böylece değişiklik yaptığınızda yeni değer kısa sürede yayılır, bir sorun olursa da hızla geri dönebilirsiniz. İş bittiğinde TTL değerini yeniden yükseltin.
Güvenli değişiklik sırası
- Mevcut durumu kaydedin. Bütün kayıtların ekran görüntüsünü ya da dışa aktarılmış listesini alın. Geri dönüşün tek garantisi budur.
- Değişikliği yazın. Hangi kaydın, hangi değerden hangi değere ve neden değiştiğini not edin.
- TTL'i önceden düşürün. Gerekiyorsa bunu bir gün önceden yapın.
- Sakin bir saat seçin. Sipariş ve e-posta trafiğinin az olduğu bir saati tercih edin.
- Tek seferde tek iş. Site taşırken e-posta sağlayıcısını da değiştirmeyin; sorun çıkarsa hangisinden olduğunu ayıramazsınız.
- Eski hizmeti hemen kapatmayın. Yeni kayıt her yere yayılana kadar eski sunucu çalışmaya devam etsin.
- Doğrulayın. Siteyi farklı ağlardan açın, e-posta gönderip alın, form ve ödeme sayfasını deneyin.
- TTL'i yükseltin ve not düşün. Yapılanı haritanıza işleyin.
Sık hata tablosu
| Belirti | Olası neden | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| Site hiç açılmıyor | A kaydı yanlış veya NS değişmiş | A ve NS kayıtları |
| www'li adres açılmıyor, www'siz açılıyor | CNAME eksik | www kaydı |
| E-posta gelmiyor | MX kaydı eski sağlayıcıyı gösteriyor | MX kayıtları |
| Gönderilen e-postalar spam'e düşüyor | SPF, DKIM veya DMARC eksik ya da hatalı | TXT kayıtları |
| Search Console doğrulaması gitti | Doğrulama TXT kaydı silindi | TXT kayıtları |
| Değişiklik bazı yerlerde görünüyor, bazılarında görünmüyor | TTL süresi dolmadı | Bekleyin, TTL değerine bakın |
| Kayıt değiştirildi ama hiçbir şey olmadı | Yanlış panelde değişiklik | NS kaydının gösterdiği panel |
Üç örnek senaryo
Kayıtların ne işe yaradığını en iyi, sık yaşanan durumlar üzerinden görmek mümkün. Aşağıdaki senaryolar kurgusaldır ama küçük işletmelerde çok yaşanır.
Hosting firması değişiyor
Site yeni bir firmaya taşınacaksa değişecek kayıt genellikle A kaydıdır; www için CNAME kaydı ana adı gösteriyorsa ona dokunmak gerekmez. E-posta aynı hosting içindeyse MX kayıtları da değişir, e-posta başka bir hizmetteyse MX kayıtlarına dokunulmaz. Taşımadan bir gün önce A kaydının TTL değerini düşürün, yeni sunucuda siteyi deneyin, sonra A kaydını değiştirin. Eski hosting'i birkaç gün daha açık tutun.
Kurumsal e-posta başka bir sağlayıcıya geçiyor
Bu durumda MX kayıtları yeni sağlayıcının verdiği değerlerle değiştirilir, SPF kaydına yeni sağlayıcı eklenir, DKIM için yeni anahtar DNS'e girilir. Eski kutulardaki yazışmaların yeni hizmete taşınması ayrı bir iştir ve MX değişikliğinden önce planlanmalıdır. Aksi hâlde geçiş günü gelen e-postaların bir kısmı eski, bir kısmı yeni kutuya düşer.
Yeni bir hizmet doğrulama istiyor
Search Console, e-posta bülten aracı ya da ödeme hizmeti alan adınızı doğrulamak için bir TXT kaydı isteyebilir. Bu kaydı eklemek mevcut hizmetleri etkilemez. Yalnız kaydın hangi hizmet için eklendiğini not edin; bir yıl sonra panelde tanımadığınız bir TXT kaydı gördüğünüzde silip silmeyeceğinize bu notla karar verirsiniz.
DNS hesabının güvenliği
DNS paneline giren biri, sitenizi başka bir sunucuya yönlendirebilir ya da e-postalarınızı kendi sunucusuna çekebilir. Bu yüzden DNS ve kayıt firması hesapları, işletmenin en kritik hesapları arasındadır. İki adımlı doğrulamayı açın, erişimi olan kişileri listeleyin ve ayrılanları çıkarın. DNS panelinden gelen değişiklik bildirimlerini işletmeye ait bir e-postaya yönlendirin ki bilmediğiniz bir değişiklik olursa hemen görün. Hesap güvenliğini iki adımlı doğrulama yazımızda anlattık.
Sorun anında üç dakikalık kontrol
- Sorun site mi, e-posta mı, ikisi birden mi? İkisi birdense önce NS ve kayıt firması tarafına bakın; alan adının süresi dolmuş da olabilir.
- Son günlerde DNS'te, hosting'de ya da e-posta sağlayıcısında bir değişiklik yapıldı mı? Kim yaptı?
- Elinizdeki kayıt listesiyle paneldekini karşılaştırın, farkı bulun.
- Değişiklik yeniyse TTL süresi doldu mu?
DNS, alan adı ve kurumsal e-posta ayarlarınızı düzenlemek ya da bir taşımayı birlikte planlamak için alan adı ve hosting hizmetimize bakabilirsiniz. Kayıt listenizi birlikte gözden geçirmek için Teklif Al sayfasından bize yazın.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
DNS'i değiştirdim, site hâlâ eskisini gösteriyor, neden?
Büyük ihtimalle eski kaydın TTL süresi henüz dolmadı. Google'ın belgesine göre değişiklik, kaydın mevcut TTL değeri dolduktan sonra geçerli olur. Tarayıcı ve bilgisayarınızın kendi önbelleği de etkili olabilir; farklı bir ağdan ya da telefon verisiyle kontrol edin.
Aynı alan adı için birden fazla MX kaydı olabilir mi?
Evet. Google'ın DNS belgesine göre bir alan adı için farklı önceliklere sahip birden fazla MX kaydı tanımlanabilir. Öncelikli sunucuya ulaşılamazsa diğerleri devreye girer. Kayıtların hepsinin aynı e-posta hizmetine ait olduğundan emin olun.
Bir kaydı yanlışlıkla sildim, ne yapmalıyım?
Değişiklikten önce aldığınız kayıt listesinden aynı değeri geri ekleyin. Liste yoksa hizmet sağlayıcınızın, örneğin e-posta ya da hosting firmasının, kurulum belgesinden doğru değeri alın. Bu yüzden her değişiklikten önce mevcut kayıtların bir kopyasını saklayın.
DNS'i kendim mi yönetmeliyim?
Değişiklik yapmak zorunda değilsiniz, ama kimin yapabildiğini ve kayıtların ne olduğunu bilmelisiniz. Değişiklik yetkisi olan kişi sayısı az ve belli olmalı, panelde iki adımlı doğrulama açık olmalı.
Yorumlar
Henüz yorum yok. Sorunuzu ya da deneyiminizi yazın; yazar olarak yanıtlıyoruz.
