Kusma ve ishal: ne zaman bekleyebilir, ne zaman gelmelisiniz?

Mesai dışında nöbetçi hekimimizi arayanların büyük kısmı aynı şeyi soruyor: "Kustu, ishal oldu, şimdi mi gelelim, sabahı mı bekleyelim?" Telefonda ilk sorduğumuz üç şey yaşı, kaç kez olduğu ve genel durumu. Siz de aramadan önce bunları not ederseniz konuşma kısa sürer.

Hemen arayın ya da gelin

• Yavru kedi veya köpekte birden fazla kusma ya da sulu ishal
• Kusmukta veya dışkıda kan, kahve telvesi görünümü
• Kusmaya çalışıp bir şey çıkaramama, karında şişlik (özellikle iri ırk köpeklerde)
• Halsizlik, ayağa kalkamama, diş etlerinde solukluk
• Çorap, ip, oyuncak gibi bir şey yuttuğundan şüphelenme
• İlaç, temizlik maddesi, çikolata ya da zehirli bitki yemiş olma ihtimali

Bu durumlarda beklemek riski artırır. Yavru hayvanlar sıvı kaybını çok hızlı yaşar ve parvo gibi hastalıklar ilk saatlerde yalnız kusma ile başlayabilir.

Evde izleyebileceğiniz durumlar

Yetişkin, aşıları tam, keyfi yerinde bir hayvan bir kez kustuysa ve sonrasında oyun oynuyor, su içiyorsa birkaç saat izleyebilirsiniz. Kedilerde ara sıra tüy yumağı kusmak da sık görülür. İzlerken şunlara dikkat edin:

1. Mamayı birkaç saat kesin, suyu küçük porsiyonlarla verin.
2. Kusma tekrarlamazsa haşlanmış, yağsız ve az miktarda yiyecekle başlayın; hekiminize hangisinin uygun olduğunu sorun.
3. Kaç kez kustuğunu, dışkının rengini ve kıvamını not edin; fotoğraf çekmek utanılacak bir şey değil, işimize yarıyor.
4. 24 saat içinde düzelme yoksa ya da yeni bir belirti eklenirse muayeneye gelin.

Klinikte neye bakıyoruz?

Muayenede sıvı kaybını, karın hassasiyetini ve ateşi kontrol ediyoruz. Gerekirse dışkı muayenesi, kan tahlili ve hızlı testler yapıyoruz; parvo ve giardia testi klinikte birkaç dakikada çıkıyor. Yabancı cisim şüphesinde batın ultrasonu da aynı gün yapılabiliyor. Evde insan için kullanılan mide ilaçlarını vermeyin; bazıları hayvanlarda zehirlidir ve belirtileri gizleyerek tanıyı geciktirir.

Gelirken son kusmuktan ya da dışkıdan bir örnek getirebilirseniz, ya da en azından fotoğrafını çekerseniz tanı hızlanır.